Lampart (pantera, leopard, rysiec) (Panthera pardus) – ssak z rodziny kotowatych. Czwarty pod względem wielkości kot świata (po tygrysie, lwie i jaguarze), jeszcze dość liczny w swoim naturalnym środowisku.
Występowanie
Występuje w całej Afryce (z wyjątkiem pustyń) oraz południowej i środkowej Azji. Zamieszkuje wilgotne, zwarte lasy i suchą sawannę, tereny górzyste i równiny.
- Zanzibar – wytępiony
- Azja Mniejsza – prawdopodobnie wytępiony
- wyspa Samos – wytępiony
- Bliski Wschód
- Afganistan, Zakaukazie, Kaukaz Północny po rzeki Kubań i Terek Rosyjski Daleki Wschód po Amur – wytępiony poza Krajem Nadmorskim (Przymorski)
- Chiny, Indochiny, południowa Azja Centralna
- subkontynent indyjski wraz z Cejlonem
- Jawa i Sumatra
Charakterystyka
Lampart to średniej wielkości kot, posiada okrągłe uszy osadzone na głowie o krótkim pysku. Szerokie łapy wyposażone są w ostre pazury. Samiec w RPA
Sierść jest błyszcząca, na grzbiecie i bokach usiana ciemnymi plamami o wielkości grochu albo orzecha. Plamy te układają się w rozetki bez plamek w środku. Jest to istotna cecha w rozpoznawaniu różnicy między lampartem (panterą) a jaguarem amerykańskim, gdyż jaguar w środku tych plam posiada dwie, czasem trzy plamki.
Pantery żyjące w lasach są mniejsze od tych, które żyją na sawannach. Różnią się też ubarwieniem. Koty zamieszkujące tereny otwarte mają jaśniejsze i rzadziej rozmieszczone cętki.
Oprócz osobników cętkowanych spotyka się również pantery czarne. Czarna pantera, choć długo uważana była za odrębny gatunek, wcale nim nie jest. Swoją barwę zawdzięcza większej ilości pigmentu (melaniny). Przy dobrym świetle można zauważyć charakterystyczne cętki.
Tryb życia
Zwierzęta te są samotnikami (choć nieraz grupy rodzinne mogą wynosić od czterech do sześciu osobników). Polują w nocy, a za dnia odpoczywają, często drzemiąc wyciągnięte na gałęzi drzewa. Z reguły prowadzą osiadły tryb życia, lecz w poszukiwaniu nowych terenów łowieckich mogą się przemieszczać. Unikają człowieka. Terytorium samca może osiągać od pięciu do czterdziestu kilometrów kwadratowych.
Lamparty charakteryzują się niebywałą zwinnością i siłą. Potrafi wykonywać 6-8-metrowe skoki. W polowaniu za zwierzyną jest bardzo zwinny, lecz szybko się męczy i po kilkudziesięciu metrach kończy pościg za upatrzoną ofiarą.
Potrafią się wspinać i nie boją się stąpać po dość cienkich gałązkach. Niejednokrotnie wciągają wysoko w koronę drzew ofiary trzy razy cięższe od siebie,a nawet młode żyrafy. Choć nie przepadają za wodą, lamparty potrafią świetnie pływać.
Pokarm
Poluje na lisy, zające, mangusty, perliczki, węże, jaszczurki, ryby, młode antylopy, świnie rzeczne, szakale, gryzonie czasem nawet polują na małpy(najczęściej szympansy) i wiewiórki. Rzadziej poluje na większe zwierzęta takie jak bawoły i antylopy nilgau.
Lamparty wolą naturalną zdobycz, ale jej brak zmusza je do polowania na zwierzęta hodowlane. Zdarzają się lamparty ludojady, ale najczęściej są to osobniki stare, chore, niezdolne do polowań albo samice wychowujące młode.
Polując, mimo swej dużej siły, potężnych kłów i pazurów lamparty są niekiedy zmuszane do wycofania się z polowania i ataku w obliczu takich przeciwników jak pawiany w grupie.
Rozmnażanie
Dojrzałość płciową lampart osiąga w wieku od 2,5 do 3 lat. Okres godowy u lampartów trwa wiosną, a w tropikach cały rok. Po ciąży trwającej 90-112 dni rodzi się od jednego do sześciu młodych o wadze około 300 gramów, które opuszczają matkę po ok. 2-3 latach w poszukiwaniu własnego terytorium.
Młode panterki rodzą się w szczelinach skalnych, w grotach pozostawionych przez jeżozwierza. Po urodzeniu są one całkowicie ślepe, ważą ok. 500-700g.
Na świat spoglądają między 7 a 9 dniem swojego życia. Karmione mlekiem matki, z czasem otrzymują mięso pogryzione przez matkę. Samica karmi młode lamparty przez okres ok. 6-7 miesięcy.
Młode lamparty najczęściej padają ofiarą hieny, jadowitej kobry, krokodyla czy też lwa.